ଭାଦ୍ରବ ମାସ ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷ ଏକାଦଶୀକୁ ପାର୍ଶ୍ୱପରିବର୍ତ୍ତନ ଏକାଦଶୀ (ବା ପଦ୍ମା ଏକାଦଶୀ / ବାମନ ଏକାଦଶୀ) କୁହାଯାଏ। ଏହି ପବିତ୍ର ତିଥିର ଅନେକ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଏବଂ ପୌରାଣିକ ମହତ୍ତ୍ୱ ରହିଛି, ଯାହା ନିମ୍ନରେ ପ୍ରଦାନ କରାଗଲା
ହିନ୍ଦୁ ପୁରାଣ ଅନୁସାରେ, ଆଷାଢ଼ ଶୁକ୍ଳ ଏକାଦଶୀ (ହରି ଶୟନ ଏକାଦଶୀ) ଠାରୁ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ କ୍ଷୀର ସମୁଦ୍ରରେ ଶେଷନାଗ ଉପରେ ଯୋଗନିଦ୍ରାରେ ଶୟନ କରିଥାନ୍ତି।
ଦୀର୍ଘ ଦୁଇ ମାସ ଶୋଇବା ପରେ, ଭାଦ୍ରବ ଶୁକ୍ଳ ଏକାଦଶୀ ଦିନ ଭଗବାନ ନିଜର ଶୟନ ଅବସ୍ଥା ବଦଳାଇ ବାମ ପାର୍ଶ୍ୱରୁ ଡାହାଣ ପାର୍ଶ୍ୱକୁ କଡ଼ ଲେଉଟାଇଥାନ୍ତି। ସେଥିପାଇଁ ଏହାକୁ ‘ପାର୍ଶ୍ୱପରିବର୍ତ୍ତନ’ ବା ‘ପରିବର୍ତ୍ତିନୀ ଏକାଦଶୀ’ କୁହାଯାଏ।
ପୁରୀ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିରରେ ଏହି ଦିନ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପାର୍ଶ୍ୱ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଯାତ୍ରା ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୁଏ। ମଧ୍ୟାହ୍ନ ଧୂପ ପରେ ଶ୍ରୀମଦନମୋହନଙ୍କୁ ପାଲିଙ୍କିରେ ଚାହାଣୀ ମଣ୍ଡପକୁ ନିଆଯାଏ ଏବଂ ସେଠାରେ ଦକ୍ଷିଣାଭିମୁଖୀ ହୋଇ ଶୋଇଥିବା ଶୟନ ଠାକୁରଙ୍କୁ ଉତ୍ତରାଭିମୁଖୀ କରି କଡ଼ ଲେଉଟାଯାଏ।
