ପୌରାଣିକ କଥା ଅନୁସାରେ, ପକ୍ଷୀରାଜ ଗରୁଡ଼ ମହାପ୍ରଭୁ ନାରାୟଣ (ବିଷ୍ଣୁ)ଙ୍କ ବାହନ ହେବା ପଛରେ ଏକ ରୋଚକ କାହାଣୀ ରହିଛି, ଯାହା ମାତା ବିନତାଙ୍କ ଦାସୀତ୍ୱ ମୁକ୍ତି ସହିତ ଜଡ଼ିତ।
ଏହି ପୌରାଣିକ କଥାର ମୁଖ୍ୟ ଘଟଣାଗୁଡ଼ିକ ନିମ୍ନରେ ପ୍ରଦତ୍ତ ହେଲା:
- ଅମୃତ ହରଣ ପାଇଁ ସର୍ତ୍ତ: ଗରୁଡ଼ଙ୍କ ମାତା ବିନତା ଏବଂ କଦ୍ରୁ (ନାଗମାନଙ୍କ ମାତା)ଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ବାଜି ହୋଇଥିଲା। ବାଜି ହାରିଯିବା ଯୋଗୁଁ ବିନତା ସପତ୍ନୀ କଦ୍ରୁଙ୍କ ଦାସୀ ପାଲଟି ଯାଇଥିଲେ। ମାତାଙ୍କୁ ଏହି ଦାସୀତ୍ୱରୁ ମୁକ୍ତ କରିବା ପାଇଁ ଗରୁଡ଼ ସର୍ପମାନଙ୍କୁ ଉପାୟ ପଚାରିଲେ। ସର୍ପମାନେ କହିଲେ ଯଦି ଗରୁଡ଼ ସ୍ୱର୍ଗରୁ ଅମୃତ କଳସ ଆଣି ସେମାନଙ୍କୁ ଦେବେ, ତେବେ ତାଙ୍କ ମାତା ମୁକ୍ତ ହୋଇଯିବେ।
- ଦେବତାମାନଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ: ମାତାଙ୍କ ମୁକ୍ତି ପାଇଁ ଗରୁଡ଼ ସ୍ୱର୍ଗଲୋକ ଗଲେ। ସେଠାରେ ଅମୃତ ରକ୍ଷା କରୁଥିବା ଦେବରାଜ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନଙ୍କ ସହିତ ତାଙ୍କର ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା। ଗରୁଡ଼ ନିଜର ଅସୀମ ପରାକ୍ରମ ବଳରେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ପରାସ୍ତ କରି ଅମୃତ କଳସ ଧରି ଫେରିଲେ।
- ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଆବିର୍ଭାବ: ଗରୁଡ଼ଙ୍କ ପାଖରେ ଅମୃତ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ନିଜ ପାଇଁ ତାହାର ଟୋପାଏ ହେଲେ ବି ପିଇ ନଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଏହି ନିଃସ୍ୱାର୍ଥପରତା, ମାତୃଭକ୍ତି ଏବଂ ଅସାଧାରଣ ବୀରତ୍ୱ ଦେଖି ଭଗବାନ ନାରାୟଣ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ପ୍ରକଟ ହେଲେ।
- ବରଦାନ ପ୍ରଦାନ: ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ ଗରୁଡ଼ଙ୍କୁ ବର ମାଗିବାକୁ କହିଲେ। ଗରୁଡ଼ ଦୁଇଟି ବର ମାଗିଲେ – ପ୍ରଥମେ, ସେ ଅମୃତ ନ ପିଇ ମଧ୍ୟ ଅମର ଏବଂ ଚିରଯୌବନ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବେ; ଦ୍ୱିତୀୟରେ, ସେ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କଠାରୁ ଉଚ୍ଚ ସ୍ଥାନ ପାଇବେ (ଅର୍ଥାତ ତାଙ୍କ ଧ୍ୱଜରେ ସ୍ଥାନ ପାଇବେ)। ଭଗବାନ ‘ତଥାସ୍ତୁ’ କହି ସେହି ବର ଦେଲେ।
- ବାହନ ହେବାକୁ ସ୍ୱୀକୃତି: ଏହା ପରେ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ ମଧ୍ୟ ଗରୁଡ଼ଙ୍କୁ ଏକ ବର ମାଗିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ନିଜର ବାହନ ହେବାକୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ। ଗରୁଡ଼ ସାନନ୍ଦେ ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବ ସ୍ୱୀକାର କଲେ।
