କାଶତଣ୍ଡୀ ଫୁଲର କୌଣସି ମହକ ବା ବାସ୍ନା ନଥାଏ ଏବଂ ଏହାକୁ ଦେବାଦେବୀଙ୍କ ପୂଜା ମଣ୍ଡପରେ ଅର୍ପଣ କରାଯାଏ ନାହିଁ । ଏହାକୁ ନେଇ ଓଡ଼ିଶାର ଏକ ସୁନ୍ଦର ପୌରାଣିକ ଲୋକକଥା ରହିଛି। କାଶତଣ୍ଡୀ ଫୁଲ ଶରତ ଋତୁ ଏବଂ ମା’ ଦୁର୍ଗାଙ୍କ ଆଗମନର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପ୍ରତୀକ । ପୌରାଣିକ ମାନ୍ୟତା ଓ ଲୋକକଥା ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ଫୁଲର ସୃଷ୍ଟି ଓ ଏହାର ବିଶେଷତ୍ବ ପଛରେ କେତେକ ସୁନ୍ଦର ଭାବଗତ କାହାଣୀ ରହିଛି ।
କାଶତଣ୍ଡୀର ଦୁଃଖ କାହାଣୀ
ଲୋକ ବିଶ୍ୱାସ ଅନୁଯାୟୀ, ଶରତ ଋତୁରେ ଯେତେବେଳେ ମା’ ଦୁର୍ଗା ମର୍ତ୍ତ୍ୟ ମଣ୍ଡଳକୁ ଆସନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାଗତ ପାଇଁ ଧରିତ୍ରୀ ମାତା ଶ୍ୱେତ ରଙ୍ଗର ଆସ୍ତରଣ ବିଛାଇ ଦିଏ । ନଦୀ ପଠା ଓ ପଡ଼ିଆ ଗୁଡ଼ିକରେ କାଶତଣ୍ଡୀ ଫୁଲର ସୃଷ୍ଟି ହୋଇ ତାହା ଚାରିଆଡ଼କୁ ଧବଳ ଓ ପବିତ୍ର କରିଦିଏ । ଏହା ସୂଚାଇଥାଏ ଯେ ମା’ଙ୍କ ଆଗମନର ସମୟ ହୋଇଗଲାଣି ।
କିନ୍ତୁ ପ୍ରକୃତିରେ ସନ୍ତୁଳନ ରଖିବାକୁ ଏହାକୁ ବର ମିଳିଥିଲା ଯେ, ବାସ୍ନା ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଶରତ ଋତୁରେ ତୁମକୁ ଦେଖିଲେ ହିଁ ସମସ୍ତଙ୍କ ମନ ଆନନ୍ଦିତ ହେବ ଏବଂ ପାର୍ବଣର ଶୁଭାରମ୍ଭ ହେବ ।
ମା’ ଦୁର୍ଗାଙ୍କ ଆଗମନୀ ବାର୍ତ୍ତା ଓ ଶକ୍ତିର ପ୍ରତୀକ
- ଦେବୀଙ୍କ ପାଦସ୍ପର୍ଶର ପରିପ୍ରକାଶ: ପୌରାଣିକ ବିଶ୍ୱାସ ଅନୁସାରେ, ଯେତେବେଳେ ମହିଷାସୁରର ଅତ୍ୟାଚାରରୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ତେଜରୁ ଦେବୀ ଦୁର୍ଗାଙ୍କ ଆବିର୍ଭାବ ହେଲା, ସେତେବେଳେ ଧରାପୃଷ୍ଠ ତାଙ୍କୁ ସ୍ୱାଗତ କରିବା ପାଇଁ ସଜେଇ ହୋଇଥିଲା। ମା’ ଜଗତଜନନୀ ଶରତ ଋତୁରେ ମର୍ତ୍ତ୍ୟମଣ୍ଡଳକୁ ଆସିବା ସମୟରେ ତାଙ୍କ ପାଦସ୍ପର୍ଶ ଓ ଆଶୀର୍ବାଦ ସ୍ୱରୂପ ନଦୀପଠାଗୁଡ଼ିକରେ ଧଳା କାଶତଣ୍ଡୀ ଫୁଲ ଆପେ ଆପେ ଫୁଟିଉଠିଥିଲା।
- ପ୍ରକୃତିର ଶ୍ୱେତ ବସ୍ତ୍ର: ଏହାକୁ ଦେବୀଙ୍କ ସ୍ୱାଗତ ପାଇଁ ଧରଣୀ ପ୍ରଦାନ କରିଥିବା ଏକ “ଧଳା ଚাদର” ବା ଶ୍ୱେତ ବସ୍ତ୍ର ବୋଲି ପୁରାଣ ସଦୃଶ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଏ।
