ହିନ୍ଦୁ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ଭଗବାନ ଶନିଙ୍କୁ ଜଣେ ଦେବତା ଭାବରେ ପୂଜା କରାଯାଏ ଯିଏ ସମସ୍ତଙ୍କ କର୍ମର ଫଳ ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି ଏବଂ ଜଣେ ବିଚାରକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି।
ସେହିପରି ଜ୍ୟୋତିଷ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ନଅଟି ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ପିଣ୍ଡ (ନବଗ୍ରହ) ମଧ୍ୟରେ ଶନିଙ୍କୁ ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ। ଭଗବାନ ଶନିଙ୍କ ବିଷୟରେ ଏକ ବଡ଼ ବିଶ୍ୱାସ ହେଉଛି ଯେ ଯିଏ ତାଙ୍କର ବକ୍ର ଦୃଷ୍ଟି ତାଙ୍କର ପ୍ରତିକୂଳ କିମ୍ବା କୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ପଡ଼େ, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ତାଙ୍କ କ୍ରୋଧର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେବେ। ତେଣୁ ସମସ୍ତେ ଶନିଙ୍କ କୁ ଦୃଷ୍ଟିକୁ ଭୟ କରନ୍ତି।
ଶନିବାର ଦିନ ଲୋକମାନେ ଶନିଦେବଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିବା ପାଇଁ ଏବଂ ତାଙ୍କ କୋପ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ନିଜକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ଉପବାସ ରଖନ୍ତି ଏବଂ ପୂଜା କରନ୍ତି।
କିନ୍ତୁ, ଆପଣ କ’ଣ ଜାଣନ୍ତି ଯେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦେବତା ମହାଦେବ ଏବଂ ବାଧା ଦୂରକାରୀ ଏବଂ ପ୍ରଥମେ ପୂଜା ପାଉଥିବା ଦେବତା ଭଗବାନ ଗଣେଶ ମଧ୍ୟ ଶନିଦେବଙ୍କ କୋପ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ରକ୍ଷା ପାଇନଥିଲେ? ତେବେ ଆସନ୍ତୁ ଏହି ଆକର୍ଷଣୀୟ କାହାଣୀ ବିଷୟରେ ଜାଣିବା।
ପୌରାଣିକ କଥା ଅନୁସାରେ:
ମହାଦେବ ମଧ୍ୟ ଶନିଦେବଙ୍କ ଗୁରୁ। ପୌରାଣିକ କଥା ଅନୁସାରେ, ଦିନେ ଶନିଦେବ ତାଙ୍କ ଗୁରୁ ଭଗବାନ ଭୋଲେନାଥଙ୍କୁ ଭେଟିବା ପାଇଁ କୈଳାସ ପର୍ବତରେ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ସାକ୍ଷାତ ପରେ, ସେ ମହାଦେବଙ୍କୁ କହିଲେ “ପ୍ରଭୁ! କାଲି ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ରାଶିରେ ପ୍ରବେଶ କରିବି; ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ମୋର ଅଶୁଭ ଦୃଷ୍ଟି ଆପଣଙ୍କ ଉପରେ ପଡ଼ିବ।” ଏହା ଶୁଣି ଶିବ ଚମକି ପଡ଼ିଲେ। ସେ ତା’ପରେ ଶନିଦେବଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ “ଆପଣଙ୍କ ଅଶୁଭ ଦୃଷ୍ଟି ମୋ ଉପରେ କେତେ ଦିନ ରହିବ?”
ଶନି କହିଲେ କି, “ପ୍ରଭୁ, କାଲିଠାରୁ ମୋର ପ୍ରତିକୂଳ ଦୃଷ୍ଟି ତିନି ପହର (ତିନି ଘଣ୍ଟା) ପାଇଁ ଆପଣଙ୍କ ଉପରେ ରହିବ।” ପରଦିନ, ଶିବ ପୃଥିବୀରେ ଆବିର୍ଭାବ ହେଲେ ଏବଂ ଶନିଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ବଞ୍ଚିବା ପାଇଁ ହାତୀ ବେଶରେ କୋକିଳା ଜଙ୍ଗଲରେ ବୁଲିଲେ।
ଭୋଲେନାଥ ପୁରା ଦିନ ଏହି ହାତୀ ରୂପରେ ପୃଥିବୀରେ ଘୂରି ବୁଲୁଥିବା ସମୟରେ ବିତାଇଲେ। ସନ୍ଧ୍ୟାରେ, ପ୍ରଭୁ ତାଙ୍କର ପ୍ରକୃତ ରୂପ ପୁନର୍ବାର ଗ୍ରହଣ କଲେ ଏବଂ କୈଳାସ ପର୍ବତକୁ ଫେରିଗଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଶନି ଦେବ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଅପେକ୍ଷା କରିଥିଲେ।
ଦେବଯୋନିରୁ ପଶୁଯୋନିରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ ଶିବ:
ଶନିଦେବଙ୍କୁ ଦେଖି ଭଗବାନ ଶିବ ମନ୍ତବ୍ୟ ଦେଲେ ଯେ ତାଙ୍କର ଦୁଷ୍ଟ ଦୃଷ୍ଟି ତାଙ୍କ ଉପରେ କୌଣସି ପ୍ରଭାବ ପକାଇ ନାହିଁ। ଏହା ଶୁଣି ଶନିଦେବ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, “ପ୍ରଭୁ! ଦେବତା କିମ୍ବା ରାକ୍ଷସମାନେ କେବେ ମୋ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଖସି ନାହାଁନ୍ତି। ଏହାର ପ୍ରଭାବ ଦିନସାରା ଆପଣଙ୍କ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଥିଲା।”
“ମୋର କୋପ ଦୃଷ୍ଟି ଯୋଗୁଁ ହିଁ ଆପଣ ସାରା ଦିନ ପାଇଁ ଦିବ୍ୟ ରାଜ୍ୟରୁ ପଶୁ ରାଜ୍ୟକୁ ଅବତରଣ କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହୋଇଥିଲେ; ଏହିପରି, ଆପଣ ମଧ୍ୟ ମୋ ଦୃଷ୍ଟିର ପ୍ରଭାବରେ ପଡ଼ିଗଲେ।”
ଅନ୍ୟ ଏକ କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ଅନୁସାରେ, ଶନିଦେବ ଭଗବାନ ଶଙ୍କର ଏବଂ ଦେବୀ ପାର୍ବତୀଙ୍କ ପୁତ୍ର ଭଗବାନ ଗଣେଶଙ୍କ ଜନ୍ମ ଉତ୍ସବ ଅବସରରେ କୈଳାସ ପର୍ବତରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲେ।
ସେ ତାଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟିକୁ ନୀଚ କରି ଚାଲୁଥିଲେ। ପାର୍ବତୀ ତାଙ୍କୁ ଏହାର କାରଣ ପଚାରିଲେ, ଶନିଦେବ ବୁଝାଇଲେ ଯେ ତାଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟି କାହାକୁ ମାରାତ୍ମକ କ୍ଷତି ପହଞ୍ଚାଇପାରେ; କିନ୍ତୁ, ପାର୍ବତୀ ତାଙ୍କୁ ପରିହାସ କଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ସେ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଗଣେଶଙ୍କୁ ସେହି ସ୍ଥାନକୁ ଡକାଇଲେ।
ଶନିଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିର ପ୍ରଭାବରେ ଭଗବାନ ଗଣେଶଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ କଟିଥିଲା:
ଭଗବାନ ଗଣେଶ ଶନିଦେବଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସିବା ମାତ୍ରେ ଶନିଦେବଙ୍କ କୋପ ଦୃଷ୍ଟି ମାତା ପାର୍ବତୀଙ୍କ ପୁଅ ଉପରେ ପଡିଲା। ଏହି ଦୃଷ୍ଟିର ପ୍ରଭାବରେ ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ତାଙ୍କ ଶରୀରରୁ ଅଲଗା ହୋଇଗଲା।
ଏହା ଦେଖି ପାର୍ବତୀ ଅଚେତ ହୋଇଗଲେ। ଚେତା ଫେରିବା ପରେ, ସେ ଶନିଦେବଙ୍କୁ ଅଭିଶାପ ଦେଲେ ଏବଂ କହିଲେ ଯେ ତାଙ୍କର ଏକ ଅଙ୍ଗ ହରାଇବ। ପାର୍ବତୀଙ୍କ ଅଭିଶାପ ଯୋଗୁଁ, ଶନିଦେବଙ୍କ ଗୋଟିଏ ଗୋଡରେ ସମସ୍ୟା ଦେଖାଦେଲା, ଯାହା ତାଙ୍କ ଚାଲିବାର ଗତିକୁ ଧୀର କରିଦେଲା।
