ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମରେ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଲୀଳା କେବଳ ମନମୋହକ ନୁହେଁ ବରଂ ଗଭୀର ଜୀବନ ଶିକ୍ଷା ମଧ୍ୟ ଦିଏ। ଏଥିମଧ୍ୟରୁ ସବୁଠାରୁ ପ୍ରବାବଶାଳୀ ହେଉଛି “ଗୋବର୍ଦ୍ଧନ ଧାରଣ” (ଗୋବର୍ଦ୍ଧନ ପର୍ବତ ଉଠାଇବା) କାହାଣୀ। ଯେତେବେଳେ କୁନି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କ ଛୋଟ ଆଙ୍ଗୁଠି (କନିଷ୍ଠ) ଉପରେ ବିଶାଳ ଗୋବର୍ଦ୍ଧନ ପର୍ବତକୁ ଉଠାଇ ଭଗବାନ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଗର୍ବକୁ ଚୂର୍ଣ୍ଣ କରିଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ଆପଣ କେବେ ଭାବିଛନ୍ତି କି ଭଗବାନ ପର୍ବତକୁ ଉଠାଇବା ପାଇଁ ତାଙ୍କର କନିଷ୍ଠ ବା କାଣି ଆଙ୍ଗୁଠିକୁ କାହିଁକି ବାଛିଥିଲେ? ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା।
ଗୋବର୍ଦ୍ଧନ ଲୀଳାର କାହାଣୀ କ’ଣ?
ପ୍ରତିବର୍ଷ ଭଲ ବର୍ଷା ପାଇଁ ବ୍ରଜର ଲୋକମାନେ ଭଗବାନ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ପୂଜା କରୁଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ବାଲକୃଷ୍ଣ ଯୁକ୍ତି ଦେଇଥିଲେ ଯେ, ଇନ୍ଦ୍ର କେବଳ ତାଙ୍କର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପାଳନ କରୁଥିଲେ, ଯେତେବେଳେ ପ୍ରକୃତ ରକ୍ଷକ ପ୍ରକୃତି ଏବଂ ଗୋବର୍ଦ୍ଧନ ପର୍ବତ ଥିଲେ, ଯାହା ଆମ ପାଇଁ ପଶୁମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଖାଦ୍ୟ ଏବଂ ଅମ୍ଳଜାନ ଯୋଗାଇଥିଲା। କୃଷ୍ଣଙ୍କ କଥା ମାନି ବ୍ରଜର ଲୋକମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବଦଳରେ ପର୍ବତକୁ ପୂଜା କରିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ। କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ଇନ୍ଦ୍ର ବ୍ରଜ ଉପରେ ମୁଷଳଧାରାରେ ବର୍ଷା ବୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ। ବ୍ରଜର ଲୋକମାନଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ପାଇଁ, ଭଗବାନ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ 7 ଦିନ 7 ରାତି ଗୋବର୍ଦ୍ଧନ ପର୍ବତକୁ ନିଜ ଆଙ୍ଗୁଠିରେ ଧରି ରଖିଥିଲେ।
ଛୋଟ ଆଙ୍ଗୁଠି ସାହାଯ୍ୟରେ ପର୍ବତ ଉଠାଇବାର 5 ପ୍ରମୁଖ କାରଣ
1- ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଅହଂକାରକୁ ଭାଙ୍ଗିବା
ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଉପରେ ବହୁତ ଗର୍ବ କରୁଥିଲେ। ଭଗବାନ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଦେଖାଇବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲେ ଯେ ଯେଉଁ ପର୍ବତକୁ ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କର ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶକ୍ତି ସହିତ ମଧ୍ୟ ଘୁଞ୍ଚାଇ ପାରୁ ନଥିଲେ, ତାହାକୁ ଭଗବାନ ତାଙ୍କର ସବୁଠାରୁ ଛୋଟ ଏବଂ ଦୁର୍ବଳ ଆଙ୍ଗୁଠି ସାହାଯ୍ୟରେ ଉଠାଇଦେଇଥିଲେ। ଏହା ଶକ୍ତି ବନାମ ଅହଂକାରର ଯୁଦ୍ଧ ଥିଲା।
2- ‘କନିଷ୍ଠା’ ଅର୍ଥ ସମର୍ପଣର ପ୍ରତୀକ
ହସ୍ତରେଖା ଶାସ୍ତ୍ର ଏବଂ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକତାରେ, ଛୋଟ ଆଙ୍ଗୁଠିକୁ ସବୁଠାରୁ କମ୍ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ। କିନ୍ତୁ କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କ ସେହି କନିଷ୍ଠ ଆଙ୍ଗୁଠିରେ ପର୍ବତକୁ ଧାରଣ କରି ଏହି ବାର୍ତ୍ତା ଦେଇଥିଲେ ଯେ ଯେତେବେଳେ ଆମେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ନିକଟରେ ଆତ୍ମସମର୍ପଣ କରୁ, ସେ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ସର୍ବନିମ୍ନ ପ୍ରୟାସରେ ବଡ଼ ବଡ଼ ସଙ୍କଟକୁ ମଧ୍ୟ ଏଡାନ୍ତି।
3- ନାରୀଶକ୍ତି ପ୍ରତି ସମ୍ମାନ
ପୁରାଣ ଅନୁସାରେ, ଛୋଟ ଆଙ୍ଗୁଠିକୁ ଶକ୍ତି ଏବଂ କରୁଣାର ପ୍ରତୀକ ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଏ। ପ୍ରକୃତ ଶକ୍ତି କୋମଳତାରେ ହିଁ ନିହିତ ଅଛି ବୋଲି ଦର୍ଶାଇବା ପାଇଁ କୃଷ୍ଣ ଏହି ଆଙ୍ଗୁଠି ବ୍ୟବହାର କରିଥିଲେ।
4- ଗୋବର୍ଦ୍ଧନ ସହିତ ଆଙ୍ଗୁଠିର ସମ୍ପର୍କ
ଏହା ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ ଯେ ଆମ ହାତର ପାଞ୍ଚଟି ଆଙ୍ଗୁଠି ପାଞ୍ଚଟି ଉପାଦାନ (ପୃଥିବୀ, ଜଳ, ଅଗ୍ନି, ବାୟୁ ଏବଂ ଆକାଶ)କୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରେ। ଛୋଟ ଆଙ୍ଗୁଠି ଜଳ ଉପାଦାନ ସହିତ ଜଡିତ। ଇନ୍ଦ୍ର ବର୍ଷାର ଦେବତା ଥିଲେ, ତେଣୁ କୃଷ୍ଣ ଜଳ ଉପାଦାନର ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରୁଥିବା ଆଙ୍ଗୁଠି ସାହାଯ୍ୟରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଆକ୍ରମଣକୁ ରୋକିଥିଲେ।
5- ଗୋପୀ ଏବଂ ବ୍ରଜବାସୀଙ୍କ ପ୍ରେମ
ଆଉ ଏକ ସୁନ୍ଦର ବିଶ୍ୱାସ ହେଉଛି ଯେ ଯେତେବେଳେ କୃଷ୍ଣ ପର୍ବତ ଉଠାଇଲେ, ସମସ୍ତ ଗୋପାଳକମାନେ ତା’ ତଳେ ସେମାନଙ୍କର ବାଡ଼ି ରଖିଥିଲେ। ସେମାନେ ବିଶ୍ୱାସ କରୁଥିଲେ ଯେ ପର୍ବତ ସେମାନଙ୍କ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ସ୍ଥିର ହୋଇ ରହିଛି। କୃଷ୍ଣ, ତାଙ୍କ ଛୋଟ ଆଙ୍ଗୁଠି ସାହାଯ୍ୟରେ, ସେମାନଙ୍କୁ ଅନୁଭବ କରାଇଥିଲେ ଯେ ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଏହି ମହାନ କାର୍ଯ୍ୟରେ ତାଙ୍କର ସହଯୋଗୀ।
